Onkolojik ağrı tedavisi

Kanser ağrısı çekilmek zorunda değil.

Kanser hastalarının önemli bir bölümünde ağrı, uygun bir plan kurulduğunda belirgin ölçüde azaltılabilir. Ağrı tedavisi onkolojik tedavinin yerine geçmez; onunla birlikte yürür ve hastanın günlük yaşamını sürdürebilmesini hedefler.

Yaklaşım Onkoloji ekibiyle birlikte
Kapsam İlaç tedavisi ve girişimsel yöntemler
Konum Gaziemir, İzmir

Tedavi basamak basamak kurulur

Dünya Sağlık Örgütü ağrı basamağı

1 Hafif ağrı Basit ağrı kesiciler 2 Orta şiddette ağrı Zayıf opioidler eklenir 3 Şiddetli ağrı Güçlü opioidler ve girişimsel yöntemler hafif şiddetli

Dünya Sağlık Örgütü basamak yaklaşımı, tedavinin ağrının şiddetine göre kademeli olarak düzenlenmesini öngörür. Basamaklar arasında geçiş tek yönlü değildir; ağrı azaldığında geri dönülebilir.

Değerlendirme

Kanser ağrısı tek tip değildir

Ağrının kaynağı, tedavi planını doğrudan belirler. Aynı hastada birden fazla ağrı tipi bir arada bulunabilir.

Kemik metastazı ağrısı

Hareketle artan, belirli bir bölgede yoğunlaşan ağrı. Omurga, kalça ve kaburgalarda sık görülür.

Nöropatik ağrı

Sinir tutulumuna bağlı yanma, elektriklenme ve uyuşma. Tümörün basısı ya da tedavinin etkisiyle ortaya çıkabilir.

Viseral ağrı

Karın içi organlardan kaynaklanan, yeri tam olarak tarif edilemeyen künt ağrı. Pankreas ve karın içi tümörlerde sık.

Tedaviye bağlı ağrı

Kemoterapiye bağlı el ve ayak uyuşması, radyoterapi sonrası doku değişiklikleri, cerrahi sonrası kalıcı ağrılar.

Atak tarzı ağrı

Kontrol altındaki ağrının üzerine binen ani ve şiddetli ağrı atakları. Ayrı bir plan gerektirir.

Karışık tipte ağrı

Birden fazla mekanizmanın bir arada bulunduğu tablo. Tedavi her bileşene ayrı ayrı yönelir.

Ağrınızı nasıl tarif edersiniz?

Muayenede ağrınızı 0 ile 10 arasında puanlamanız istenir. Bu ölçek tedaviye yanıtın izlenmesinde de kullanılır; her kontrolde aynı soruyu duyarsınız.

0 ağrı yok 1 2 3 4 5 orta 6 7 8 9 10 dayanılmaz 4 ve üzeri puan, tedavi planının gözden geçirilmesi için bir işarettir.

Acil durum: Yeni başlayan ve hızla artan sırt ağrısı, bacaklarda güçsüzlük, idrar veya dışkı kontrolünde bozulma, ani his kaybı acil değerlendirme gerektirir. Bu bulgular omurilik basısının işareti olabilir; beklemeden en yakın acil servise başvurun.

Uygulama

Uygulanan yöntemler

Hangi yöntemin uygun olduğu; ağrının tipine, hastalığın evresine, genel duruma ve onkolojik tedavi planına göre birlikte kararlaştırılır.

  • 1İlaç tedavisinin düzenlenmesi

    Basamak yaklaşımına göre ilaç planının kurulması, doz ayarı ve yan etkilerin yönetimi. Tedavinin temelini bu oluşturur.

  • 2Atak ağrısı planı

    Ani ağrı ataklarına yönelik ek doz düzeninin belirlenmesi ve hastaya uygulama eğitiminin verilmesi.

  • 3Çölyak pleksus blokajı

    Pankreas ve karın içi tümörlere bağlı ağrıda uygulanan, karın bölgesindeki sinir ağına yönelik girişim.

  • 4Splanknik sinir blokajı

    Karın üst bölgesi ağrılarında, çölyak blokajına alternatif ya da tamamlayıcı olarak değerlendirilir.

  • 5İntratekal ilaç uygulaması

    Ağrı kesici ilacın omurilik sıvısına doğrudan verildiği yöntem. Çok daha düşük dozla etki hedeflenir; seçilmiş hastalarda değerlendirilir.

  • 6Nörolitik blokajlar

    Ağrı ileten sinir yolağının uzun süreli olarak devre dışı bırakılması. Beklenen yaşam süresi ve ağrının yeri göz önünde tutularak planlanır.

  • 7Vertebroplasti ve kifoplasti

    Omurga metastazına bağlı çökme kırıklarında omur cismini güçlendirmeye yönelik işlemler.

  • 8Radyofrekans uygulaması

    Seçilmiş olgularda ağrı ileten sinir dallarına yönelik girişim.

Nasıl ilerliyor

Nasıl ilerliyoruz

1

İlk değerlendirme

Ağrının tipi, şiddeti, günlük yaşama etkisi ve mevcut ilaçlar ayrıntılı olarak konuşulur.

2

Onkoloji ekibiyle görüşme

Devam eden kanser tedavisi, ilaç etkileşimleri ve genel plan hastanın onkoloğuyla birlikte gözden geçirilir.

3

Tedavi planı

İlaç düzeni kurulur; gerekli görülürse girişimsel yöntemler değerlendirilir ve hastayla birlikte karar verilir.

4

Düzenli takip

Ağrı puanı, yan etkiler ve günlük yaşamdaki değişim izlenir. Plan gerektiğinde yeniden düzenlenir.

Bakım verenlere

Hasta yakınları için

Ağrının izlenmesinde en büyük yardımcı, hastayla birlikte yaşayan kişidir. Aşağıdakiler kontrol randevularını çok daha verimli kılar.

  • Ağrı günlüğü tutun

    Gün içinde ağrının 0–10 arası puanı, arttığı saatler ve tetikleyen hareketler kısa notlarla kaydedilsin.

  • İlaç saatlerini not edin

    Hangi ilacın ne zaman alındığı ve etkisinin ne kadar sürdüğü doz ayarında belirleyicidir.

  • Yan etkileri yazın

    Kabızlık, bulantı, aşırı uyku hali gibi durumlar çözülebilir sorunlardır; söylenmezse fark edilmez.

  • Soruları önceden hazırlayın

    Muayenede akla gelmeyen sorular sonradan hatırlanır. Kâğıda yazmak en pratik yöntemdir.

  • İlacı kendi başınıza kesmeyin

    Doz değişikliği hekimle konuşularak yapılır; ani kesilme yeni sorunlara yol açabilir.

  • Kendinize de bakın

    Bakım verenin yorgunluğu hastanın bakımını doğrudan etkiler. Destek istemek zayıflık değildir.

Merak edilenler

Sık sorulan sorular

Morfin kullanırsam bağımlı olur muyum?

Ağrı tedavisinde hekim kontrolünde, uygun dozda kullanılan güçlü ağrı kesicilerde bağımlılık gelişmesi beklenen bir durum değildir. Bu ilaçlar ağrının kontrolü için kullanılır ve doz ihtiyaca göre ayarlanır.

Güçlü ilaca şimdi başlarsam ileride etkisiz mi kalır?

Hayır. Ağrı kesiciler zamanla etkisini yitirmez; ihtiyaç arttığında doz yeniden düzenlenebilir. Ağrıyı gereksiz yere beklemenin bir yararı yoktur.

Ağrı tedavisi kanser tedavimin yerine mi geçiyor?

Hayır. Ağrı tedavisi onkolojik tedavinin yerine geçmez, onunla birlikte yürür. Amaç hastanın tedaviyi daha rahat sürdürebilmesidir.

Ağrı tedavisine başvurmak umudu kesmek anlamına mı gelir?

Hayır. Ağrının kontrol altına alınması hastalığın hangi evresinde olursa olsun gündeme gelebilir; tedavinin erken dönemlerinde de uygulanır.

Girişimsel işlemler ameliyat mıdır?

Bu işlemler genellikle iğne yoluyla, görüntüleme eşliğinde uygulanır ve cerrahi kesi içermez. İşlem öncesinde süreç ayrıntılı olarak anlatılır.

Onkoloğumla iletişim kuruluyor mu?

Evet. Ağrı tedavisi, devam eden kanser tedavisiyle uyumlu olmak zorundadır; plan onkoloji ekibiyle birlikte değerlendirilir.

Her hastada ağrı tamamen geçer mi?

Her hastada ağrının tamamen ortadan kalkacağı söylenemez. Hedef, ağrıyı hastanın günlük yaşamını sürdürebileceği bir düzeye indirmek ve bu düzeyi korumaktır.

Bilgilendirme

Yazılar

Kanser ağrısı ve tedavi süreci hakkında bilgilendirme yazıları.

Tüm yazılar →

Merkezimizin hekimi

Fotoğraf Özelleştirici’den yüklenir

Dr. Erkan Teyin

Algoloji Uzmanı

Girişimsel ağrı tedavisi alanında çalışmakta; kanser ağrısının ilaç tedavisi ve girişimsel yöntemlerle yönetimiyle ilgilenmektedir.

Ulaşım

Randevu ve iletişim

Diğer sitelerimiz

Ağrı tedavisinin tamamı ve hekim özgeçmişi için:

Merkez konumu

Bu sitedeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Ağrı tedavisi, devam eden onkolojik tedavinin yerini almaz. Tanı ve tedavi kararı ancak muayene sonrasında, kişiye özel olarak verilebilir. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.

WhatsApp ile yazın